Ayak Ağrısının Yaygın Sebepleri

Ayak Ağrısının Yaygın Sebepleri

Bedenimizin darbe emici kısmı olan ayaklarımız sadece bir saatlik ağır bir egzersiz sırasında yarım tonluk bir basınca maruz kalabilir. Yürüyüş ve koşu sırasında da ayaklarımız vücudumuzun 1,5 katı bir ağırlığı taşır. Ayaklarımızın neden bu kadar sık rahatsızlandığını anlamak pek zor değildir.

Bir sabah ayağınızda ani bir ağrıyla uyandınız, Neler oluyor? Ayağınız neden ağrıyor, Doktorunuz ayak ağrınızın giderilmesinde nasıl yardımcı olabiilir?

Ayak ağrısı, ortopedist ve podiatristlerin (ayak sağlığı uzmanı) ziyaret edilmesinin en sık sebeplerinden birisidir. 26 kemik, 33 eklem ve 5 bağ doku ile ayaklarımızda incinebilecek çok fazla kısım vardır. Ayağımızdaki bu yapılar incindiğinde veya aşırı zorlamaya maruz kaldığında ağrı meydana gelebilir ve hareket kabiliyetinizde sınırlamalar oluşabilir. Dolayısıyla, en doğrusu ayağınızdaki ağrının kaynağına inmektir.

Topuk Dikeni

Topuk dikeni, ayak ağrısının en sık görülen sebeplerinden birisidir. Ayak tabanındaki plantar fasya adlı kalın bağ dokusunun tahriş olmasıyla meydana gelir. Bu bağ doku topuğunu ayak parmaklarına bağlar. Topuk dikeni olan kişiler ayaklarının tabanında, genellikle de topuklarının iç kısmında ağrı hissederler. Topuk dikeni rahatsızlığı olanlarda özellikle sabah uyandıktan sonra koşu gibi ağır egzersizler sırasında ağrı duyulması oldukça yaygın bir durumdur ancak basit bir yürüme eylemi sırasında da topuk ağrısı yaşanabilir.

Topuk dikeninin fizik tedavi ile iyileştirilmesi iltihaplanmayı azaltıcı uygulamalar ile ayak, bilek ve tüm alt bacak ekstremitesi biyomekaniğinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Topuk dikeni için uygun egzersizler germe, güçlendirme ve denge egzersizleridir.

Metatarsalji

Metatarsalji, ayak parmaklarının hemen gerisinde veya parmak köklerinde ağrıya neden olan bir rahatsızlıktır. Bu rahatsızlığa metatarsalji denmesinin nedeni bu bölgedeki kemiklerin metatarsal kemikler olarak adlandırılmasıdır. Uzun süre devam eden zıplama ve koşma aktiviteleri bu bölgede aşırı bir stres yüklenmesine neden olur. Zamanla metatarsal kemikler şişer ve ağrımaya başlar.

Posterior Tibial Tendon Rahatsızlığı

Posterior tibial ayaktan aşağıya inerek ayak kemerinin olduğu yerde ayak tabanına bağlanan tendondur. Bu tendon ayağımızın doğal kemerli yapısının desteklenmesini sağlar. Bu tendonun tahriş olması ağrı, yürüme sırasında zorluk çekme ve düztaban durumlarına yol açabilir.

Posterior tibial tendon rahatsızlığının tedavisinde kullanılan uygulamalardan esnekliği arttırıcı ve güçlendirici egzersizler, denge egzersizleri, iltihap önleyici yöntemler ve ortotik araçların kullanımı sayılabilir. Doktorunuzun sizi muayene ettikten sonra Posterior tibial tendon rahatsızlığınız için en uygun tedavi yöntemini size önerecektir.

Çim parmak

Çim parmak rahatsızlığı ayak başparmağının dibinden incinmesidir. Ayak başparmağının zorlanarak normal hareket sınırının aşılmasıyla ortaya çıkar. Çoğu zaman topa vurmaya çalışırken (ve özellikle de topu ıskalayıp zemine çarptığınızda) olur. Bu durumda parmağı destekleyen bağlarda yırtık meydana gelir. Çim parmak rahatsızlığında yürüme ve koşma sırasında ağrı hissedilir. Ayrıca ayak parmaklarında kramp da görülebilir.

Çim parmak rahatsızlığının fizik tedavisi, ayak ve ayak parmaklarındaki iltihabı kontrol altına alma ve ayak parmaklarının normal hareket kabiliyetini geri kazandırmayı içerir.

Tarsal Tünel Sendromu

Tarsal tünel sendromu ayağa giden ana sinirin kemik veya doku tarafından sıkışması ile oluşur. Bilekte meydana gelen ve “karpal tünel sendromu” denilen benzer bir durumu duymuş olabilirsiniz. Tarsal tünel sendromu, karpal tünel sendromunun ayak versiyonudur. Tarsal tünel sendromunun belirtileri genel olarak ayağın iç kısmında hissedilen yanma, karıncalanma ve aniden gelen sancı şeklindedir.

Tedavi

Fiziksel tedavi genellikle ayak ağrısı rahatsızlıklarının tedavisinde kullanılan asıl yöntemlerden biridir. Dikkatlice yapılacak ayak germe egzersizleri çoğu zaman yukarıda sayılan rahatsızlıklardan kaynaklı ağrıların azaltılmasında yardımcı olur. Topuk dikeni rahatsızlığının tedavisinde, geceleri ayağın gergin bir pozisyonda tutulması için atel kullanılması önerilebilir.

Eğer ayak ağrınız varsa fizik tedavi uzmanı veya bir ayak ve ayak bileği doktoru size ağrınızı azaltabilecek ve ayak fonksiyonlarınızı arttırabilecek bazı tavsiyeler verebilir. Buz masajı ağrının ve iltihaplanmanın kontrol altına alınmasında yardımcı olabilir. Doktorunuz topuk dikeninin tedavisi için ayağınızı bir duvara dayayarak germenizi tavsiye edebilir. Bu ayak tabanındaki bağ dokunun gerilerek hafifçe uzamasını ve ayağın doğal esnekliğine kavuşmasına yardımcı olur.

Çok iyiyim diyebilmek

Ayak ağrısı kontrol edilmesi zor bir durum olabilir. Normal bir şekilde yürümenizi engelleyebilir ve günlük işlerinizden ve aktivelerinizden alacağınız tadı sınırlandırabilir. Ayak ağrınız varsa önce bir ayak ve ayak bileği doktoruna ve sonra da onun yönlendireceği bir fizik tedavi uzmanına giderek ağrınızın üstesinden gelme yollarını öğrenebilir ve günlük normal aktivelerinize dönebilirsiniz.

Op. Dr. Selim Muğrabi
Op. Dr. Selim Muğrabi
1992 yılında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesinden mezun oldu. 2002 yılında Ortopedi ve Travmatoloji ihtisasını Haydarpaşa Numune Hastanesinde tamamladı. 2003 yılında Newyork Hospital for Special Surgery’de Ayak ve Ayak Bileği Servisi’nde eğitim aldı. Ardından İstanbul Cerrahi Hastanesinde Ortopedi birimde ayak cerrahisi uzmanı olarak çalıştı. 2007 yılında Türkiye’deki ilk ayak ve ayak bileği merkezi olan İstanbul Ayak ve Ayak Bileği Merkezini açtı. 2010 yılından beri ise kendisine ait olan Fulya Ayak Cerrahisi Merkezinde çalışmaktadır.