Bunyonların Farklı Sebepleri

Bunyon, ayak başparmağındaki şekil bozukluğudur. Bunyonu olan kişilerin dışarıya dönük bir ayak başparmağı ve ayağının iç tarafında bir yumru vardır. Bunyon daha çıkık hale geldikçe, ağrı gelişebilir. Bunyonlara neyin neden olduğunu ve bunyonunuz varsa neler yapılabileceğini öğrenin.

Bunyonların Nedenleri

Bunyonlar ayak ağrısına ve ayakkabı giymekte zorlanmaya neden olan yaygın bir sorundur. Bunyonlar çoğu Batı ülkesinde nüfusun yaklaşık yüzde 30’unda görülür. En sık kadınlarda görülürler ve yaş büyüdükçe daha yaygın hale gelirler.

Genetik Özellikleri

Genetik önemli bir rol oynar ve ailesinde bunyon olan insanların bunu yaşaması olmayanlara göre daha olasıdır. Ayaklarınızın şekli ve yapısı, bunyon geliştirme riskinin artması için muhtemelen en büyük suçlulardır. Bunu ailenizden miras aldığınız için bunu kontrol etme şansınız yoktur çünkü ebeveynlerinizi seçemezsiniz.

Yapılan bir çalışma, bunyonu olanların yüzde 83’ünde ailede bunyon geçmişi olduğunu göstermiştir. Benzer bir oranda her iki ayakta da bunyon olduğuna rastlanmıştır, bu da ayaklarının şeklinin ve fonksiyonunun bunyon riskini arttırdığına işaret etmektedir.

Ayakkabı Tercihleri

Ayağı sıkıca saran ayakkabıların çoğu hastada bunyon nedeni olduğu düşünülmektedir. Topuklu ayakkabılar veya kovboy çizmeleri özellikle ayak parmaklarına zarar verirler. Bu tür ayakkabıların eğimli bir tabanı ve dar bir bombesi (ayakkabının burun kısmındaki kalıplı parça) vardır. Eğim, ayağın ön kısmının dar bombenin içine zorla itilmesiyle ayak parmaklarının sıkışmasına neden olur.

Baskı yapan ayakkabı giyme süresi, iskelet olgunluğu ve bireysel faktörler gibi faktörlere bağlı olarak, ayak parmakları yeni pozisyona adapte olabilir ve bu da bunyon olarak bildiğimiz deformasyona yol açabilir.

Yaralanmalar ve Enflamatuar Rahatsızlıklar

Bunyonun tek nedeni ayakkabı değildir. Ayaktaki yaralanmalar da bunyonun gelişmesinde bir faktör olabilir. Romatoid artrit hastaları da aynı çocuk felci gibi nöromüsküler rahatsızlığı olan kişilerde olduğu gibi bunyonlara daha yatkındır.

Katkıda Bulunan Faktörler

Bunyonu olan birçok insanda, bu hastalığa karşı elverişli olmalarını sağlayan faktörlerin bir kombinasyonu mevcuttur. Örneğin, ailede bunyon geçmişi olan ve genellikle yüksek topuklu ayakkabılar giyen kırk yaşından büyük kadınlarda bunyon gelişmesi muhtemel kabul edilir.

Giyilen Ayakkabı Bunyonların Gelişimini Ne Kadar Etkiliyor?

Bunyonların gelişiminde ayakkabının ne kadar önemli olduğunu bilmek zordur, ancak bunun önemli ölçüde kontrol edebileceğimiz tek değişken olduğunu biliyoruz. Batılı tarzda ayakkabıların olmadığı ülkelerde bunyonlar daha az görülür.

Bunyonlar Batılı olmayan ülkelerde nüfusun yaklaşık yüzde 3’ünde görülür. Batılı tarzda ayakkabıların olduğu ülkelerde, bunyon görülme sıklığı yüzde 30’un üzerindedir. Batılı tarzda ayakkabıların yakın zamanda tanıtıldığı ülkelerde, bunyonların görülme sıklığı Batılı ülkelerde görülen oranlarla örtüşecek boyuta ulaşmıştır.

Ayakkabıların bunyonunuza sebep olup olmadığına bakılmaksızın, bunları değiştirmeniz, artık bir tane bunyonunuz olduğu mevcut durumda ağrınızı azaltmanıza yardımcı olabilir. Sivri uçtan ziyade kare kesitli daha geniş bombesi olan ayakkabıları tercih edin. Ortez ve yastıklı bunyon kalkanları da yardımcı olabilir.

Op. Dr. Selim Muğrabi
Op. Dr. Selim Muğrabi
1992 yılında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesinden mezun oldu. 2002 yılında Ortopedi ve Travmatoloji ihtisasını Haydarpaşa Numune Hastanesinde tamamladı. 2003 yılında Newyork Hospital for Special Surgery’de Ayak ve Ayak Bileği Servisi’nde eğitim aldı. Ardından İstanbul Cerrahi Hastanesinde Ortopedi birimde ayak cerrahisi uzmanı olarak çalıştı. 2007 yılında Türkiye’deki ilk ayak ve ayak bileği merkezi olan İstanbul Ayak ve Ayak Bileği Merkezini açtı. 2010 yılından beri ise kendisine ait olan Fulya Ayak Cerrahisi Merkezinde çalışmaktadır.