Diabetes mellitus ( şeker hastalığı) kan şekerinin insülin hormonu tarafından dengelenememesi sonucunda ortaya çıkan bir tablodur.
Bu tabloda hastanın kan şekerinin yüksek olması vücudun çeşitli organlarına zarar verir. Göz, böbrek fonksiyonları gibi önemli bozukluklarla beraber ayak problemleri de diyabetli hastalarda önemli sorunlar arasında yer alır.
Diyabetik ayakta, sorunu hazırlayan iki önemli faktör vardır. . Tüm diyabetlilerde vücudun savunma mekanizmasında bir bozukluk meydana gelir. Bu bozukluk dışarıdan vücuda gelen mikroorganizmalara karşı vücut direncinin azalmasına ve daha kolay enfeksiyon oluşumuna yol açar. Ayrıca kan şekerinin yüksek olması kalpten ayağa doğru giden besleyici damarlarda tıkanıklığa bu da ayağın beslenmesinde azalmaya yol açar.
Diyabetik ayakta önemli sorunlardan bir tanesi de ayağın his duyusunu vermekle görevli olan sinir uçlarının yüksek şekerden dolayı hasar görmesi ve ayağın özellikle taban bölümünde his kayıplarının oluşmasıdır. Bu sebeple hastalar yerde mevcut olan ya da ayakkabı içerisinde mevcut herhangi bir cismi hissedemezler. Bu tabloda ayakta açılacak yara, problemlerin zeminini oluşturur. Dolaşım bozukluğu+ sinirsel hasar savunma mekanizmasındaki bozukluklar gelişmiş olan yaranın çok kısa bir sürede problemli hale dönüşmesine ve ayakta kronik yara oluşumuna yol açar. Bu sebeplerden dolayı diyabetik ayaklarda tedavi iki bölümde incelenir. Önemli olan ilk bölüm yara açılmasını engelleyici tedbirlerdir. İkinci bölümde ise oluşmuş olan yarayı ortadan kaldırmaya yönelik tedaviler bulunur.
Diyabetik Ayaklarda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:
Her gün ayaklarınızı sabunla ve ılık suyla yıkayın. İlk önce suyun sıcaklığını elinizle kontrol edin. Ayakta his kaybı olduğu için herhangi bir yanık tehlikesi yaratmamak adına önemli bir detaydır.
Ayaklarınızı ıslak tutmayın. Her iki ayağınızı yumuşak bir havluyla, hafifçe vurarak kurulayın ve parmak aralarınıza dikkat edin.
Ayak derinizi yumuşak ve nemli tutmak için kaliteli bir losyon kullanın fakat parmaklarınızın arasına sürmeyin.
Ayak parmağı tırnağınızı bir yandan öbür yana doğru kesin. Köşeleri kesmekten kaçının Tırnaklarınızı törpülemek için tırnak törpüsü veya zımpara tahtası kullanın. Eğer bir tırnak batması bulursanız, doktorunuza başvurun.
Antiseptik solüsyonlardan ve eczane ilaçlarından, ısıtan petlerden veya ayağınızın üzerine konulan aletlerden kaçının. Ayaklarınızı radyatörlerin üzerine veya ateşin karşısına koymayın. (herhangi bir yanık tehlikesi olmaması için).
Ayaklarınızı daima ılık tutun. Yatakta gevşek çoraplar giyin. Ayaklarınızı yağmurda veya karda tutmayın. Kışın ılık tutan çoraplar ve ayakkabılar giyin.
Sigara içmeyin veya bacak bacak üzerine atarak oturmayın. Her ikisi de ayaklarınıza giden kanı azaltırlar.
Asla yalınayak yürümeyin veya sandalet ve bantlı ayakkabılar giymeyin. Dikişsiz ve önü geniş ayakkabı ve terlikleri tercih edin.
Diyabetik ayaklarda ayağın belli bir noktasının fazlaca yük alması demek o bölgede muhtemel bir nasır oluşumu ya da yara probleminin oluşması demek olabilir. Bunun için ayağın basınç noktalarının tespit edilmesi ve yük dengeleyici bir tabanlığın yapılması uygun olacaktır. Böylece ortaya çıkacak muhtemel basınç problemleri de ortadan kalkmış olur.
OP. DR. SELİM MUĞRABİ
Selim Muğrabi; Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı, Operatör Doktor.
1970 yılında İskenderun'da doğdu. 1993 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp...
Topuk Dikeni, sabahleyin yataktan kalktığınızda, ilk birkaç adımınız, ayak topuğunuz içinde, şiddetli ağrıya neden oluyorsa, sizde plantar fassitis mevcut olabilir.