Çocuklarda Düz Tabanlık

Vücudun tüm yükü ayaklardadır. Durma ve yürüme eylemi esnasında bacaklar ile birlikte en önemli sorumluluğu üstlenen ayakların sağlığına ayrı bir özen göstermek gerekmektedir. Kimi ayak rahatsızlıkları sonradan edinildiği gibi kimileri de doğuştan gelen bozukluklar olabilmektedir. Günlük alışkanlıklarımız, giydiğimiz ayakkabılar ve duruş bozukluğu vb. nedenlerden ötürü gelişen hatta ilerleyen rahatsızlıkların erken teşhis ve tedavisi tüm hayat kalitemizi etkilemesi bakımından oldukça önemlidir. Ancak ne yazık ki çoğu zaman ayaklarımıza diğer organlarımıza gösterdiğimiz özeni göstermemekte çok basit önlemler ve tedaviler ile önüne geçilebilecek rahatsızlıklar toptan yaşam kalitemizi etkileyecek biçimde ilerleyebilmektedir. Düz tabanlık, pes planus, doğuştan oluşan bir rahatsızlıktır ve erken yaşta fark edildiğinde düzeltilmesi mümkündür. Çocuklar söz konusu olduğunda düztabanlık kaç yaşında belli olur ve düztaban tedavisi kaç yaşında başlar vb. sorular anne babaların en merak ettiği hususlardır.

Çocuklarda Düz Tabanlık Belirtileri Nelerdir?

Düz tabanlık ayağın tabanın düz olması, normal şartlarda orada olması gereken kavisin bulunmamasıdır. Ayağın altında yer alan bu kavisin bulunmaması ayağın taşıdığı yükün ağırlığının topuktan öne doğru aktarılamamasına sebep olduğu için ilerleyen yaşlarda ciddi sıkıntılara sebebiyet verebilir. Çocuklarda görülen düz tabanlık iki tiptir, esnek (flexible) ve sert (rigid) düz tabanlıktır.

Birçok anne babanın en büyük endişesi çocuklarının düz taban olmasıdır. 2 yaşına kadar çocuklarda düz tabanlık görülmesi %90 oranında olup, 10 yaşa kadar bu oran %4 lere kadar düşmektedir. Ebeveynlerin en çok merak ettiği düztabanlık kaç yaşında belli olur sorusunun cevabı ise çocukların yere basma biçiminde saklıdır ve gözlem ile ortaya çıkar. Çocuklar yere bastığında daha belirgin hal alan düztabanlık ayak yere basmadığında kavis oluşuyor ise esnek düz tabanlık olarak anılır. Pek çok çocukta görülen düz tabanlık bu tipte olup zaman içerisinde ufak egzersizler ve yalın ayak yürüyerek ortopedik ayakkabı desteğine gerek kalmadan kendi kendine kolaylıkla düzelmektedir.

Çocuklarda Esnek (Flexible) Düz Tabanlık Belirtileri Nelerdir?

Teşhis ve tanı konularak tedavi edilmesi gereken tipte olan bu rahatsızlık ayak yere bassa da basmasa da kavisin olmamasıdır. Çocuklarda bu tip de düz tabanlık şüphesi görüldüğü anda ortopedik muayeneden geçirilmeleri gerekmektedir. Muayene sonucu ayırıcı tanıların yapılarak tedavi gerektirip gerektirmediği hususunda doktorun kararına göre tedavi yöntemleri belirlenerek derhal tedaviye başlanması sağlanmalıdır. Ebeveynlerin merak ettiği bir diğer soru olan düztaban tedavisi kaç yaşında başlar sorusunun cevabı ise yaş ile alakalı olmayıp tamamen ağrı ve yaşam kalitesindeki düşüş ile alakalıdır.

Düz Tabanlığın Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Düz tabanlığın sebep olduğu içe basma, yürürken şiddetli ağrı, gün sonunda beliren kaval kemiğindeki ağrı, bel problemleri, çok çabuk yorgunluk hissi ve spor aktivitelerinin kalitesizleşmesi sonucu çocukların hayat kalitesi azalmaktadır. Düz tabanlık tedavi edilmediği takdirde sakatlıklara sebep olabilir. Bu yüzden düztabanlık kaç yaşında belli olur ve düztaban tedavisi kaç yaşında başlar gibi sorular yerine anne babalar çocuklarını daha yakından gözlemleyerek dikkatli davranmalıdırlar. Erken teşhis tedavi yöntemleri arasında ayakkabı değişikliği, ayakkabılarda tabanlık / ortez kullanılması, ağrı olduğu takdirde ağrıyı dindirmek amacı ile anti inflamatuar ilaçların alınması, daha şiddetli ağrıların olduğu durumlarda eklemlere kortikosteroid enjeksiyonu, çoğunlukla istirahat edilerek buz kompresyonu ile rahatlatma ve fizik tedavisi uygulamaları ilk seçenekler arasında yer almaktadır.

Ancak daha ilerlemiş bazı durumlarda ortopedik cerrahi müdahale gerekebilmektedir. Böyle durumlarda yapılan uygulamalar ağrıyı hafiflettiği gibi kemik diziliminin gelişmesini de düzeltmektedir.  Cerrahi müdahaleler ise ayak bileğinde (artrodez) füzyon (kemiklerin birleştirilmesi), kemiklerin kesilerek (osteotomi) biçimlendirilmesi ve doğru olarak dizilmesi, kemik çıkığının (eksizyon) çıkartılması, tendon kılıfının (sinovektomi) düzeltilmesi, tendon transferi ya da tendon uzatılarak yerinin değiştirilmesi uygulamalarıdır. Uzman bir ortopedist ayağın tam kapsamlı bir röntgenini çektirerek uygun tedavi ya da cerrahi yöntemlerden birini ya da birkaçını önererek tedavi yoluna gitmeyi seçecektir.